معرفی پروژه

You are here

روند رو به رشد علم و فناوری­‌های کوانتومی، قابلیت­‌ها و کاربردهای بی­ نظیر آنها و گرایش کشورهای توسعه­ یافته به سرمایه­ گذاری­‌های عظیم در این حوزه، لزوم انجام پژوهش­‌های­ هدفمند کشور در حوزه فناوری­‌های کوانتومی علی ­الخصوص فناوری­‌های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا (محاسبات کوانتومی، ارتباطات و رمزنگاری کوانتومی) را روشن می­ سازد. رایانه­‌های کوانتومی تاثیر شگرفی از جنبه مثبت و منفی بر حوزه فاوا خواهد گذاشت. به عنوان مثال مشکل پردازش داده­‌های عظیم شبکه ­های ارتباطی نسل بعدی (۵G+) تنها با کمک رایانه ­های کوانتومی حل خواهد شد. به عبارت دیگر پیشرفت ارتباطات کلاسیک در گرو پیشرفت محاسبات کوانتومی است و رایانه­‌های کوانتومی فرصتی برای شبکه­‌های ارتباطی نسل­‌های بعد محسوب می‌­شوند. از طرف دیگر ظهور رایانه ­های کوانتومی تهدیدی برای امنیت شبکه­‌های ارتباطی محسوب می‌­شوند. زیرا رایانه­‌های کوانتومی توانایی شکستن رمز­های ارتباطات مدرن را دارند که عملاً برای ابررایانه ­های کلاسیک غیرممکن است. در مقابله با تهدید مذکور تا کنون دو دسته روش کاملاً متفاوت (از بابت اصول و ابزار کار) ارائه شده است: رمزنگاری پساکوانتومی و رمزنگاری کوانتومی. اما به ­طور کلی ارتباطات کوانتومی حوزه وسیع ­تری از رمزنگاری را شامل می­ شود و در آن به مباحثی چون تولید و استفاده از حالات کوانتومی (مانند تک فوتون­ها) و منابع کوانتومی (مانند درهم­تنیدگی) برای انتقال اطلاعات یا حالات کوانتومی پرداخته می‌­شود. علاوه بر برقراری ارتباطات امن نامشروط از دیگر کاربردهای ارتباطات کوانتومی می­توان به ذخیره بلند مدت و امن اطلاعات، محاسبات ابری و در نهایت ایجاد شبکه کوانتومی امن برای توزیع منابع کوانتومی اشاره کرد.

از طرف دیگر بنا به اهداف برنامه ششم توسعه کشور و تأکید مدیران محترم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات جهت برنامه‌ریزی و آمادگی لازم به‌منظور رویارویی و بهره‌مندی از حداکثر پتانسیل و قابلیت‌های فناوری­های نوین، تدوین نقشه راه حوزه فناوری­های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا ضروری است.

یکی از فاکتورهای موفقیت برای پیشرفت در حوزه فناوری­‌های نوظهور مانند فناوری کوانتومی، داشتن یک برنامه تحقیقاتی ساختاریافته با فهم دقیق از فناوری، کاربردها، چالش­ها و فرصت­های آن می­ باشد. ترسیم نقشه راه پژوهش و فناوری، یک روش تفکر ساختاریافته و روشمند درباره آینده پژوهش و فناوری است که در بسیاری از کشورها در سطوح مختلف سازمانی و ملی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با توجه به اینکه فناوری­‌های کوانتومی حوزه‌های دانشی متعددی را شامل می­شود، شناخت و اولویت­ بندی زیرشاخه­‌های مختلف آن به منظور برنامه‌ریزی، سیاست‌گذاری و آینده‌نگری علمی و پژوهشی در این حوزه حائز اهمیت است. به علت جدید بودن موضوع فناوری­‌های کوانتومی در صورت سرمایه ­گذاری به موقع و حمایت هدفمند و مداوم از این حوزه، امکان ساخت و بومی­سازی این فناوری در ایران وجود خواهد داشت که این اقدام اثر قابل توجهی بر ثبات امنیت و اقتدار کشور در منطقه خواهد داشت.

پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات با درک اهمیت و ضرورت بکارگیری فناوری­های کوانتومی در حوزه فاوا و اهمیت راهبردی آنها برای کشور، موضوع فناوری­های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا شامل محاسبات کوانتومی، ارتباطات و رمزنگاری کوانتومی را از اوایل سال ۱۳۹۷ به عنوان یک موضوع محوری در دستور کار خود قرار داده است. در این راستا پروژه تدوین نقشه­راه فناوری­های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا فعالیت خود را از اوایل بهمن ماه ۹۷ در پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات آغاز کرده است. اهداف این پروژه عبارتند از:

  • تدوین نقشه راه پژوهشی فناوری­های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا شامل
    • ارائه برنامه عملیاتی و نقشه راه پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در حوزه فناوری­های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا، با هدف توسعه و پیشرفت این حوزه در پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات و ترسیم چارچوبی برای چگونگی نحوه تعامل پژوهشگاه با سایر ذینفعان و بازیگران فناوری­های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا
    • تعیین اولویت­های پژوهشی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات در زمینه فناوری­های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا با ارائه فهرستی از پروژه­های اولویت­دار
    • ارائه راهبرد لازم به مدیران ارشد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در حوزه ارتباطات کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا

درباره ما

پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات بر مبنای اهداف سند راهبردی برنامه ششم توسعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در خصوص"رصد فناوری ­های پیشرفته و تولید محصولات بومی، فعالیت پژوهشی در حوزه ارتباطات کوانتومی نوری را با توجه به اهمیت موضوع در دستور کار خود قرار داد.

عضویت در کانال تلگرامی فناوری کوانتوم

کانال تلگرامی "فناوری‌های کوانتومی کاربردپذیر در حوزه فاوا" به منظور ترویج، شناساندن و بالابردن سطح دانش فناوری کوانتومی (محاسبات کوانتومی، ارتباطات کوانتومی و رمزنگاری کوانتومی) در کشور و تقویت روابط و همکاری‌های علمی متخصصان این حوزه، راه اندازی شده است. برای اطلاع از آخرین اخبار در حوزه فناوری کوانتوم و آشنایی با مفاهیم آن، می‌توانید در اینجا کلیک نمایید.

ارتباط با ما

  • نشانی:    تهران، خیابان کارگرشمالی، روبروی سازمان انرژی اتمی، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری ارتباطات
  • تلفن تماس: ۸۴۹۷۷۳۳۳
  • رایانامه: quantumcomm@itrc.ac.ir